کانون ایرانیان مقیم ترکمنستان

اعتراض به نشریه آمریکایی

 

کانون ایرانیان مقیم ترکمنستان اهانت نشریه آمریکایی کلمبوس دیسپیچ به فرهنگ و تمدن ایران و ایرانیان در نشریه روز سه شنبه 13 شهریور ماه 1386 را محکوم نموده و از سردبیران و گردانندگان این نشریه خواستار حذف آن از اینترنت می باشد و امیدوار است در راستای قوانین و مقررات بین المللی که احترام به همه فرهنگ ها و ملتها را الزامی می داند ، از ملت بزرگ ایران که تاریخ و پیشینه ای چندین هزار ساله دارد عذر خواهی نماید .

تحلیلی بر مناسبات ایران و ترکمنستان

عبدالقیوم شکاری استاد دانشگاه و کارشناس مسائل آسیای مرکزی

محمدقلی بردی محمد اف رئیس جمهور ترکمنستان در روز جمعه 25 خرداد ماه در چارچوب یک سفردو روزه وارد تهران می شود .در این سفر یک هیات بلند پایه سیاسی –اقتصادی رئیس جمهور ترکمنستان را همراهی خواهند کرد .سفر به ایران چهارمین سفر خارجی رئیس جمهور جدید ترکمنستان پس از سفر به عربستان سعودی –روسیه و قزاقستان می باشد .جمهوری اسلامی ایران از جمله اولین کشورهایی است که در سال 1991پس از فروپاشی شوروی سابق استقلال ترکمنستان را به رسمیت شناخته اقدام به برقراری مناسبات دوستانه با کشور همسایه کرد .

در دوران حکومت 15 ساله صفر مراد نیازف بر ترکمنستان مناسبات ایران و ترکمنستان در بهترین شرایط بوده و ایران کمکهای زیادی به دولت ترکمنستان در جهت حل مشکلات ناشی از استقلال این کشور نمود .در طول این سالها نیز بدون شک دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی در ایران بهترین مقطع مناسبات دو جانبه بود . روابط دو کشور همسایه در این دوره در حدی گسترش پیداکرد که صفر مراد نیازف رئیس جمهور سابق ترکمنستان به احترام آقای رفسنجانی اسم یکی از شهرهای این کشور را بنام رفسنجانی گذاشته قطعه شعری نیز در تمجید از کمکهای وی به ترکمنستان سرود .


در دوساله اخیر وقوع دو تغییر در دو کشور سوالاتی را در رابطه با آینده مناسبات دو جانبه ایجاد کرده است .اولین تحول پیروزی محمود احمدی نژاد درنهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران بود .بدنبال این تغییر بسیاری از کارشناسان با توجه به برخی از شعارهای مطرح شده توسط رئیس جمهور جدید ایران اعتقاد داشتند که تغییراتی در مناسبات ایران با کشورهای لائیک منطقه آسیای مرکزی رخ خواهد داد .اما بر خلاف این تصور برنامه ریری سفر به دو کشور ترکمنستان و تاجیکستان در ماه ژولای2006 به عنوان یکی از نخستین سفرهای خارجی توسط رئیس جمهور ایران نشان داد که دولت جدید ایران نیز به تقویت مناسبات با کشورهای واقع در منطقه آسیای مرکزی توجه ویژهای دارد .

پیوتری گونچارف تحلیل گر سایت معتبر ریانوستی روسیه در تحلیلی در رابطه با سفر آقای احمدی نژاد به دو کشور واقع در آسیای مرکزی خاطرنشان کرد که این سفر نشان داد که دولت جدید ایران نیز علی رغم برخی از تحلیل ها در سیاست خارجی خود با رویه پرگماتیستی عمل می کند .


براساس گزارش برخی منابع در شرایط کنونی بین دو کشور بیش از 150 موافقتنامه در زمینه های مختلف وجود دارد . علاوه براین ایران در سال 2005 8/5 میلیارد متر مکعب گاز از ترکمنستان خریداری کرده و مایل به افزایش این سقف تا میزان 13 میلیارد متر مکعب می باشد.

پایگاه خبری آسیانیوز نیز همزمان با سفر رئیس جمهور کشورمان به ترکمنستان با اشاره به اینکه توسعه مناسبات تجاری و بحث در رابطه با رژیم حقوق دریای خزر از اهداف سفر احمدی نژاد به ترکمنستان می باشد افزود این سفر نشان دهنده عزم ایران برای تقویت جایگاه و نقش خود در آسیای مرکزی می باشد . براساس این خبر صفر مراد نیازف در آن مقطع زمانی با اعلام اینکه سفر رئیس جمهور کشورمان به این کشور فصل جدیدی در مناسبات دو کشور گشوده است افزود این کشور آمادگی دارد در تمام زمینه ها روابط خود با ایران را گسترش دهد.

تحول دوم رخ داده در مناسبات دو کشور در یکسال اخیر فوت ناگهانی صفر مراد نیازف رئیس جمهور سابق ترکمنستان و جایگزینی وی توسط محمد قلی بردی محمد اف می باشد . بدنبال این تحول نیز یرخی از تحلیل گران از احتمال تغییر سمت و سوی سیاست خارجی ترکمستان درقبال ایران سخن می گفتند . اما بر خلاف این تحلیل ها مواضع و رفتارهای بردی محمداف در رابطه با تقویت مناسبات با ایران نشان داد که آینده مناسبات دو کشور رو به گسترش خواهد بود .به هر ترتیب بنظر می رسد سفر رئیس جمهور ترکمنستان به ایران در شرایط کنونی برای هر دو طرف از اهمیت بالا یی برخوردار می باشد .زمینه های ذیل نیز پتانسیل های موجود در تقویت مناسبات دو طرفه را افزایش داده است :


1-ضرورت تداوم امنیت در مرزهای دو کشور :در این زمینه باید گفت که ایران و ترکمنستان در حدود 1200کیلومتر مرز مشترک دارند . این مرزها نیز در طول سالهای گذشته برای هر دو کشور جزو امن ترین مرزها بوده است .بر این اساس تداوم این امنیت در مقطع کنونی برای هر دو کشور بسیار حائز اهمیت می باشد .

2- ضرورت تقویت مناسبات اقتصادی :بر اساس آمارهای ارائه شده حجم مبادلات اقتصادی دو کشور در سال گذشته میلادی بالغ بر یک میلیارد دلار بوده است .در این چارچوب تقویت این مناسبات در زمینه های مختلف علی الخصوص در زمینه انرژی مورد توجه خاص مقامات دو کشور بوده است .

3-تقویت همکاریها در چارچوب سازمانهای منطقه ای و فرا منطقه ای : عضویت همزمان ایران و ترکمستان در برخی از سازمانهای منطقه ای و فرا منطقه ای از جمله سازمان اکو –سازمان کنفرانس اسلامی – سازمان ملل – و...زمینه های همسویی سیاسی –اقتصادی بین دو کشور را به ضرورتی اساسی تبدیل کرده است .

4-حل و فصل مسائل دریای خزر :مسائل مرتبط با رژیم حقوقی دریای خزر بدون شک یکی از مسائل مهم موجود در مناسبات ایران و ترکمنستان بوده است . در این زمینه باید گفت که دو کشور ایران و ترکمنستان در طول سالهای اخیر در زمینه رژیم حقوقی دریای خزر مواضع مشترکی داشته خواستار حل و فصل آن از طریق توافق هر پنج کشور ساحلی بوده اند .بر این اساس این زمینه قطعا یکی از زمینه های مهم همکاری دو کشور در سالهای آینده خواهد بود

در بررسي اجمالي به نحوه اطلاع‌رساني رسانه‌هاي تركمنستان در دوره رياست جمهوري "قربان قلي بردي محمد اف" مي‌توان چنين نتيجه گرفت كه اين وضعيت همانند دوران نيازاف رييس جمهوري سابق اين كشور بوده و تحول عمده‌اي در اين زمينه ايجاد نشده است.
با اين وجود، بردي محمد اف بارها در سخنراني‌هاي خود وعده افزايش كميت و كيفيت در نحوه اطلاع‌رساني اين كشور را داده و به‌نظر مي‌رسد رييس جمهوري تركمنستان در حال ايجاد تغييرات در اين زمينه است.

ادامه مطلب